1ـ سه نوع سنگ اساسي چه هستند؟

سنگهاي آذرين، رسوبي و دگرگون . سنگهاي آذرين از ماگماي سرد شده بوجود مي آيند. اگر ماگما در سطح سرد شود، سنگهايي مثل بازالت بوجود مي آيندو اگر در درون زمين سرد شوند، سنگهاي بوجود آمده گرانيت ناميده مي شوند. سنگهاي رسوبي از ذرات ساير سنگها بوجود مي آيند. مثلاً ماسه سنگ از ماسه درست شده است. ماسه به نوبه ي خود عمدتا شامل كوارتز مي باشد، يك نوع كاني كه در گرانيت وجود دارد، مثال ديگر سنگهاي آهكي هستندكه از صدف موجودات دريايي، بوجود مي آيند. سنگهاي دگرگون، سنگهايي هستند كه در اثر فشار و حرارت، تغيير يافته اند. مثلاً حرارت زياد، سنگ آهك را به مرمر تبديل مي كند.

2 ـ با ارزش ترين مواد معدني كدامند؟

سنگهاي قيمتي مانند الماس، ياقوت، ياقوت كبود، زمرد با ارزش ترين مواد معدني هستند، طلا و نقره نيز اگر چه جزء مواد معدني محسوب مي شوند اما در طبيعت آنها را بصورت عنصر مي توان يافت.

3 ـ آيا مواد معدني مي توانند شما را نا مرئي كنند؟

خير .زماني مردم به اعتقادات خرافي در مورد مواد معدني عقيده داشتند. در قرون وسطي، مردم فكر مي كردندكه اگر اوپال ـ Opal را در برگ بو بپيچند و بپوشند نا مرئي مي شوند.
4 ـ سخت ترين ماده ي معدني چيست؟

الماس كه شكل خالص اما كمياب كربن است تحت فشار زياد در اعماق زمين حاصل مي شود و سخت ترين ماده طبيعي است.

5 ـ متداول ترين سنگها كدامند؟

سنگهاي رسوبي 75% سطح خشكي هاي زمين را پوشانده اند. اما سنگهاي آذرين و دگرگون، 95% سنگهاي رويه ي پوسته ي زمين را تا عمق 16 كيلومتر تشكيل مي دهند.

6 ـ «سنگهاي تولد» چه هستند؟

كانيها و مواد معدني خاصي، نشانه ماه تولد هر شخصي است. مثلاً «گارنت» Garnet، سنگ تولد متولدين دي ماه است، در حاليكه «ياقوت» سنگ متولدين مرداد ماه است.

7 ـ عناصر و كاني ها چه هستند؟

پوسته ي زمين شامل 92 عنصر مي باشد كه دو تا از متداول ترين آنها، اكسيژن و سيليس است. آلومينيوم، آهن، كلسيم، سديم ، پتاسيم و منيزيم نيز در پوسته فراوانند.
اين 8 عنصر، 59/98% وزن پوسته زمين را تشكيل مي دهند. بعضي عناصر مانند طلا به صورت خالص يافت مي شوند. اما بيشتر عناصر به طور شيميايي با هم تركيب مي شوند و كانيها را درست مي كنند. مثلاً از تركيب شدن اكسيژن و سيليس همرا ه با مقدير كم ساير عناصر، كاني هايي به وجود مي آيند به نام سيليكاتها. در سنگي مانند گرانيت، مي توانيد كاني هاي فلدسپات، كوارتز و ميكا را پيدا كنيد.

8 ـ كدام سنگها در ساختمان سازي بكار مي روند؟

دو نوع سنگ رسوبي، سنگ آهك و ماسه سنگ و از سنگهاي آذرين، گرانيت و از سنگهاي دگرگون، مرمر براي تزئينات ساختمان بكار مي رود.
9 ـ آيا زغال سنگ، يك نوع سنگ است؟

خير، سنگها تركيبات معدني و غير زنده محسوب مي شوند. اما زغال سنگ مانند نفت و گاز طبيعي، ميليونها سال پيش از بقاياي موجودات زنده تشكيل شده است . براي همين آنها را «سوختهاي فسيلي» مي نامند.

10 ـ آيا بعضي از مواد معدني، فراواني بيشتري از بقيه دارند؟
بسياري از مواد معدني مفيد فراوانند، اما برخي از آنها كمتر رايج اند. مواد معدني مهم، ذخاير محدودي دارند و بنا براين اغلب دوباره بازيابي مي شوند.
باز يافت اين مواد در انرژي لازم جهت استخراج سنگ معدن و تهيه ي ماده ي مورد نظر، صرفه جويي مي كند.

همه چیز درباره ی انتخاب سنگ

منظور از  (سنگ تزیینی) یا سنگ ساختمانی هر نوع سنگ تزیینی از قبیل مرمر، سنگ آهک، تراورتن، سنگ لوح، کوارتزیت و گرانیت است که براي کابردي خاص بریده و اندازه شده باشد. احتمالاً اغلب سنگهایی که چنین مصارفی دارند از این گروها ند. غالباً باید به این نکته توجه کرد که آیا سنگ در خارج از ساختمان نصب می شود یا داخل آن و آیا سطوح قائم را میپ وشاند یا سطوح افقی را (مثلاً پوشش دی وار در مقایسه با سنگفرش یا رویه ي میز و کابینت آشپزخانه در مقابل دیوار حمام). در ضمن باید دا نست که آیا سنگ به صورت مکعبی براي ستونها، طاق ها، یا کاربردهاي دیگر مورد نیاز است. پاسخ این پرسش میتواند در انتخاب سنگ با توجه به قیمت و استحکام آن تاثیر بگذارد، حال آن که غالباً این نکته را در نظر نمی گیرند. در این مقاله فرایند انتخاب سنگ را در مورد پلاك، یا سنگ با ضخامت استاندارد 2 سانتی متر یا 3 سانتی متر که 95 درصد سنگهاي مصرفی را تشکیل می دهد، بررسی می کنیم. در بررسی سنگ، همیشه باید پیش از انتخاب سنگ، پرسشهاي بسیاري را مطرح کرد. حتماً باید بدانیم که آیا سنگ در محیطی مصرف میشود که در معرض چرخه ي ذوب و انجماد قرار دارد، در محیط مرطوب مانند حمام به کار می رود، در نواحی پر رفت و آمد مانند کف مراکز خرید نصب میشود، یا به صورت نماي خارجی کاربرد دارد. همچنین باید بدا نیم که سنگ را به چه ابعادي، و با چه میزانی و چه وقت نیاز داریم. مسالهاي که بیشتر خریداران در هنگام انتخاب سنگ با آن رو به رو هستند این است که آنها فقط نمونه ي بسیار کوچکی از سنگ را، یا فقط آنچه را فروشنده به آنها نشان می دهد می بینند. فروشندگان معمولاً نام سنگها را تغییر می دهند تا ذهن خریدار را مغشوش کنند، و تولید کنندهي سنگ را منحصر به فرد قلمداد کنند. معمولاً خریداران نیز اطلاعات کافی درباره ی  سنگ دریافت نمی کنند تا بتوانند درست قضاوت کنند؛ آنها سنگ را صرفاً بر اساس رنگ انتخاب میکنند و بعد در می یابند که رنگ سنگ بیش از انتظار متغیر است، یا سنگ براي کاربرد مورد نظر مناسب نیست، یا فرصت براي تهیه سنگ به مقدار مورد نظر کافی نیست. بنابراین عاقلانه است اگر پیش از تصمیم گیري نهایی پرسش هاي زیر را مطرح کرد:

چه رنگ و بافتی را میخواهید؟

پس از تحقیق کافی، ممکن است دریابید که سنگهاي بسیاري خواسته ي شما را تامین میکنند. وقتی چند سنگ را انتخاب کردی د که نیاز شما را برآورده میکنند، آن گاه میتوانید گام بعدي را بردارید و تعیین کنید که کدام سنگ با کیفیتها و استانداردهاي مورد نظر شما مطابقت دارد.

 نام واقعی سنگ چیست؟

سنگ از کدا م معد ن استخراج میشود، و آیا میتوان آن را از چند معدن تهیه کرد ؟ اگر با یک نام ساختگی به مناقصه بروید، ممکن است با مشکلات بسیار رو به رو شوید؛ فروشندگان سنگهاي دی گري را به جاي سنگ مورد نظر شما پیشنهاد می کنند. به علاوه اگر ناچار شوید مدتی بعد سنگ بیشتري خریدا ري کنید، شاید نتوانید سنگ مورد نیاز را به دست آورید. سنگ مورد نظر از چه نوع معدنی استخراج میشود؟ آیا میتوان بلوكهایی با ابعاد بزرگ تهیه کرد؟ اگر می توان، بزرگترین اندازه کدام است؟ هر ماه چه مقدار سنگ میتوان تهیه کرد؟ در بعضی موارد شاید بخواهید لایه هایی را مشخص کنید که سنگ مورد نظر شما انحصاراً از آن لایه استخراج شود، در این صورت میتوانید عملی بودن این خواسته را بپرسید. همچنین اگر کار به اندازه ی

کافی بزرگ باشد، می توانید درباره ي امکان استخراج بلوك هاي مجاور در یک دیواره از معدن سوال کنید. در ورقهایی که به طور تصادفی بریده شده اند، میتوانید درخواست کنید که سطح ورقها یک در میان ساب زده و شماره گذاري شود تا بتوان آنها را به صورت قرینه چید.

چه گستره ی رنگی در سنگ انتظار میرود؟

آیا رگه هایی وجود دارد و اگر وجود دارد انداره و رنگ این رگه ها در چه محدود هاي قرار میگیرد؟ از سنگ به تعداد کافی نمونه تهیه کنید تا گستره ی رنگ آن را ببینید و بفهمید که در صورت انتخاب گستره ی رنگ قابل قبول با چه مشکلاتی رو به رو خواهید شد. شاید ناگزیر شوید پول بیشتري بپردازید تا دقیقا آنچه را میخواهید به دست آورید، اما دست کم در این صورت از آنچه به شما تحویل دا ده می شود شگفت زده نخواهید شد. اگر کار به اندازه ی کافی بزرگ هست، از پیمانکار، معمار، مالک و غیره بخواهید که از معدن و کارخانه بازدید کنند و سنگهاي دیگری را ببینند که براي پروژه های مشابهی تامین شده ا ند. مراقب باشید: آنچه در نظر شما (گستره ) است، ممکن است در نظر دست اندرکاران تولید سنگ اصلا مفهومی ندا شته باشد. پس از انتخاب سنگ، چندین مجموعه از نمونه هاي کنترل تهیه کنید و آنها را نزد همه ي طرفهاي درگیر در کار بگذارید تا بتوانند کنترل خود را اعمال کنند.

درباره ی یکپارچگی سنگ اطلاعاتی کسب کنید.

آیا سنگ مورد نظر حفرههایی دارد که به بطانه کاري نیاز داشته باشند؟ یا تركها و درزهایی دا رد که باید آنها را چسب زد؟ یا عیبهاي دی گري دا رد که براي رفع آنها باید کار یا مراقبت اضافی، مثلا تقویت سنگ، انجام داد؟ این عیبها ممکن است هزینهي کار را افزایش د هند و به هنگام درزبندي یا د وغاب ریزي مشکلاتی ایجاد کنند و مدتها بعد

خرابی هایی از قبیل ترك خوردن، حفره دار شدن یا پوسته شدن را به بار آورند. بعضی از سنگها، از قبیل (نگرومارکینا ) پوسته میشوند؛ بعضی دیگر از قبیل مرمرهاي سبز که آنها را سرپانتین مین امند، به هنگام خیس شدن تاب بر میدارند. بعضی از سنگها شوره میزنند.

دربارهي استانداردهاي رعایت شده در تولید سنگ کسب اطلاع کنید و خواهان انجام آزمون ASTM روي سنگ شوید تا اطمینان یابید که سنگ مورد نظر خواستههاي پیشنهادي شما را تامین میکند. یقین حاصل کنید که پرداخت مورد نظر شما به آسانی حاصل خواهد شد و با همه ي آیین نامه ها و استانداردهاي مربوط به مقاومت لغزشی انطباق خواهد داشت. اطمینان حاصل کنید که مشخصه هاي جذبی آن با نیازهاي شما انطباق دارد. مطمئن شوید که سنگ در آفتاب رنگ نمیبازد یا تغییر رنگ نمیدهد و ضمناً فاقد فلزات یا کانیهایی است که زنگ بزنند و آن را بدن ما کنند. هر نوع سنگ را باید با توجه به کاربرد مورد نظر، تحت آزمونهاي مختلف قرار دارد. این آزمونها را به عهده ی آزمایشگاههاي صاحب صلاحیت بگذارید تا از انطباق مشخصات سنگ با استانداردهاي مورد نظر خود یقین حاصل کنید. در بعضی از موارد، سنگ را چندین بار در جریان تولید بیازمایید تا از حفظ این استانداردها مطمئن شوید؛ زیرا ممکن است خواص سنگ، خواه در نواحی مختلف یک معدن و خواه در معادن مختلف تغییر کند.

استانداردهایی براي پرداخت مورد نظر تعیین کنید

و هر چیز را مشخص کنید. همه ي سنگهاي صیقل خورده به یک اندازه آینه اي نمی شوند. نیز در همه ي سنگ هاي سنگ زده، آثار برش

و سنگزنی حذف نمیشود. هر سنگی را بیازمایید تا ببینید که آیا مناسب است و خواسته هاي شما را تامین میکند یا نه؛ و نوع پرداخت و سنباده مورد استفاده در این پردا خت را معین کنید. حتی امروزه، پرداختهاي شعلهاي به روش هاي مختلف انجام میشوند، و ممکن است یکی از آنها بهتر از بقیه خواسته ي شما را تامین کند. د رباره ی طرز نگه داري و تعمیر سنگ نیز اطلاعاتی کسب کنید. آیا سنگ را باید درزبند ي کرد؟ اگر چنین است دربارهي درزبند هاي مناسب تحقیق کنید، چند نمونه را انتخاب کنید و به آزمایشگاه بفرستید تا از میان آنها بهترین درزبند برگزیده شود. توجه کنید که کاربرد این درزبندها چه تاثیري در رنگ یا ظاهر سنگ میگذارد. اغلب درزبندها را میتوان روي سطوح متخلخل (مانند سطوح تیشه اي) به کار برد؛ بنابراین سعی کنید در آغاز کار این نکته را معین کنید.

درباره ي فروشند گان سنگ تحقیق کنید، و پیش از خرید سنگ صلاحیت آنها را بررسی کنید.

( این نکته در مورد پیمانکاران نیز صادق است). پرسشنامه هايی به فروشندگان بدهید و پیشینه ي کار آنها را بپرسید. آیا آنها کار مشابهی را با کمیتی مشابه تامین کردها ند؟ از آنها بپرسید که در صورت بروز مشکلات احتمالی، چگونه به حل آنها اقدام خواهند کرد

 به منظور تحقیق درباره ی سنگ مصرف شده یا فروشنده ي سنگ، پیشینه ي پروژههایی را که میتوانید از آنها بازد ید کنید به دست آورید. عکسهایی از این کارها بخواهید؛ در این عکسها باید حجم کار نشان داده شود.

درباره ی روش هاي نصب و ضخامت سنگ براي کاربرد مورد نظر اطلاعات جمع کنید. مثلاً بعضی از سنگ ها را باید با اپوکسی یا سیمان سفید نصب کرد. بعضی دیگر با دوغاب اپوکسی لک میشوند. بخشی از هزینه ي انتخاب سنگ باید به نصب درست و مقرون به صرفه ي آن اختصاص یابد. بودجه ي کل بر اساس هزینه ي سنگ تحویل شده و نصب شد ه تعیین می شود. گاهی ممکن است هزینه ي نصب سنگ، از قیمت خود سنگ بیشتر شود. با کسب اطلاعات درباره ي استخراج کننده، فروشنده، و خود سنگ، میتوانید از مشکلاتی که در مسیر کار پیش میآید اجتناب کنید. با رعایت این نکات، هنگامی که محموله ي سنگ سفارش داده شد ه را دریافت می کنید، برخلاف بسیاري از سفارش دهندگان شگفت زده نمیشوید. سرانجام درخواست کنید که همه چیز به طور کتبی تایید شود. نحوهي پرداخت قیمت سنگ را معین کنید. از فروشند گان بپرسید که چه مبلغی را حاضر است به عنوان »حسن انجام کار « پس از تایید کیفیت سنگ د ر کارگاه ساختمانی یا د ر انبار، دریافت کند. این مبلغ معمولاً نشان د هنده ی آن است که با فروشندهاي معتبر سر و کار دارید

یا طرف شما به اصطلاح (دست به دهان ) است. هنگامی که همه ي این متغیرها را درباره ی سنگ، پیمانکار، هزینه ها و سایر جزئیات بررسی کردید، بر سر مشخصات فنی مورد نظر خود پافشاري کنید تا فروشندگان سنگ دیگري را به جاي سنگی که بررسی و انتخاب کرده اید پیشنهاد نکنند. پیشنهاد کردن سنگهاي مشابه کاري بسیار متداول است. د ر بعضی موارد، معمار کار را در کنترل ندارد. فروشنده نام منابع را از مشتري دریافت میکند اما این عبارت را نیز می افزاید: (یا مشابه یا جانشین مجاز ). در این صورت، براي کیفیت، قیمت و تامین سنگ مورد نظر چه تضمینی وجود دارد. روند انتخاب سنگ ایجاب میکند که همهي طرفها (پیمانکار، مالک، معمار یا طراح، و فروشنده) با هم کار کنند، به نحوي که نظر همگی تامین شود و البته این کار به طول می انجامد. در

هر پروژهاي براي اجراي درست و روان کار همکاري و حسن رابطه اهمیت دا رد.

انواع سنگها

سنگ لوح ( (Slate

براي انتخاب سنگ باید از نحوه ي استخراج و فرآوري آن نیز آگاه باشیم. بعضی از سنگها را از کوه استخراج میکنند، بعضی دیگر را از معادن زیرزمینی، و بعضی را هم از بستر رود خانه ها. سنگ لوح (اسلیت) معمولاً در بستر رودخانه ها یا معادن زیرزمینی یافت میشود. سنگ لوح و کوارتزیت از لحاظ ابعاد و پرداخت محدودیت دارند. معمولاً این سنگها را میتوان در داخل و خارج ساختمان به کار برد. سنگ لوح در اثر دگرگونی پلمه سنگ (شیل) تشکیل شده و معمولاً به صورت لایه هایي یافت میشود، و میتوان آن را با رخ هاي نامنظم شکاف داد. سنگ لوح را میتوان به صورت پلاكهایی با ضخامت 6/5 میلی متر یا بیشتر تهیه کرد و سطح آن معمولاً زبر یا غیرلغزند ه است. از لحاظ اندازه، این نوع سنگ معمولا به پلاكهایی با ابعاد حداکثر 18×18×1 اینچ، یا ورقهایی به ابعاد حداکثر 28×50 اینچ محدود میشود. البته حالتهاي استثنایی هم وجود دارد، و بعضی از انواع سنگ لوح را میتوان به صورت ورقهایی به بعاد 4×8 فوت استخراج کرد. سنگ لوح براي سنگفرش مناسب است، زیرا سطح آن در حالت طبیعی زبر است که همین سبب افزایش اصطکاك و جلوگیري از لغزش میشود. این سنگ در نماي خارجی و پوشش بام نیز به کار میرود. این نوع سنگ به رنگهاي گوناگون، در بسیاري از کشورها به فراوانی یافت میشود

 مرمر ( (Marble

مرمر (شامل سنگ سبز، مرمر اونکس، سرپانتین و بعضی از سنگ آهک ها) به دو صورت تعریف میشود: اول به صورت سنگی که تبلور مجدد یافته است (تعریف زمین شناختی) و دوم به صورت سنگ آهکی که صیقل پذیر است (تعریف تجارتی). بر اساس دانسته های امروزي ما، همه ي مرمرهایی که

از انواع مرمر براي کاربرد هاي خارجی مناسب اند، مگر در وضعیت هاي ویژه. اغلب خریدا ران این سنگ را صیقلی می خواهند، اگر چه توصیه می شود که از این سنگ، به ویژه در سنگفرش، به صورت تیشها ي استفاد ه شود. مرمر واقعی سنگی د گرگونه با پایه ي کلسیت و ساختار بلورین است. مرمر واقعی، در نتیجه ي تماس یا د گرگونی ناحیها ي سنگ آهک تولید می شود. مرمر سنگین است، دا نه هاي متوسط تا د رشت بلورین دا رد و %99 آن را کلسیت تشکیل می دهد. بلورها، به ویژه در  لبه هاي شکسته، با چشم دی ده می شوند. مرمر از اغلب سنگ آهک ها متراکم تر است و کمتر از 1% تخلخل دارد. بسیاري از مرمرها به سبب ساختار بلوري خود، تا ضخامت 3 سانتی متر نیم شفافا ند، اما سنگ آهک غیر بلورین کدر است. د ر صنعت ساختمان، از واژه ي مرمر معمولاً براي نام بردن از گستره ي وسیعی از سنگ آهک ها، دولومیت ها و سرپانتی ها استفاد ه می شود. انستیتو مرمر آمریکا می گوید: (اما از لحاظ تجاري همه ي سنگ هاي آهکی که در طبیعت ساخته می شوند و صیقل پذیرند مرمر نام دا رند، سنگ هاي د ولومیتی و سرپانتین نیز مشمول همین قاعد ها ند. )

گرانیت ( (Granite

گرانیت (شامل گنایس، گابرو، دی وریت و بازالت)، سنگی آذرین است و شاید یکی از پرمصرف ترین سنگ ها به ویژه د ر فضاهاي خارجی باشد. این سنگ بسیار سخت و باد وام است (مانند کوارتزیت)، و د ر اغلب موارد د ر شرایط آب و هوایی سخت، بسیار مناسب مین ماید. معمولاً گرانیت ها د ر نواحی کوهستانی یافت می شوند و نقش آنها رگه دا ر نیست. اندا زه ي دا نه هاي گرانیت از ریز تا د رشت تغییر می کند؛ رنگ آن متغیر، اما همواره همگن است. در بعضی موارد میت وان گرانیت را با رگه ها، جلوه ها و رنگ هاي متغیر یافت. گرانیت ها معمولاً د ر کانسارهاي وسیع، و در اندا زه هاي بزرگ یافت می شوند. بسیاري از گرانیت ها د ر فضاهاي دا خلی و به ویژه به صورت سنگفرش به کار می روند زیرا سطح صیقلی خود را دی رتر از مرمر از د ست می د هند و کمتر از مرمر یا سنگ آهک سایید ه می شوند. روي گرانیت که یکی از متراکمت رین سنگ هاست و مقاومت سایشی بسیار خوبی دا رد، میت وان پردا خت هاي بافت دا ر بسیاري از قبیل شعله زنی، تیشه زنی، قلمزنی و غیره را انجام دا د.